Người làm việc ở Bình Lợi Trung ăn trưa chủ yếu ở quán cơm phần, cơm tấm và quán bún, mì dọc các trục Nơ Trang Long, Lê Quang Định, Nguyễn Văn Đậu, Nguyễn Xí, Đặng Thùy Trâm và Đường Trục, hoặc đặt cơm theo nhóm giao tới văn phòng. Giờ cao điểm là từ khoảng mười một rưỡi tới mười hai rưỡi; tránh được khung đó là đỡ chờ, đỡ chen.
Phường có khá nhiều văn phòng nhỏ, công ty dịch vụ, xây dựng, nội thất, quảng cáo đặt trụ sở trong nhà phố và các tòa văn phòng vừa, cùng với trường đại học và nhiều cửa hàng. Bài này dành cho người làm trong phường: chọn kiểu ăn trưa nào, tổ chức đặt cơm nhóm ra sao, mang cơm nhà thế nào cho an toàn, và giữ sức khoẻ khi ăn ngoài nhiều năm.
Bản đồ ăn trưa của phường
Ăn trưa đi theo nơi làm việc. Các trục có nhiều văn phòng và cơ sở kinh doanh như Nơ Trang Long, Lê Quang Định, Nguyễn Văn Đậu, Phan Văn Trị là nơi tập trung quán cơm có mặt bằng, mở từ sáng tới chiều. Khu quanh Nguyễn Xí, Đặng Thùy Trâm và Đường Trục có thêm lượng lớn sinh viên và giảng viên, nên quán cơm, quán bún, đồ ăn nhanh dày đặc, đông theo giờ tan tiết.
Đường Bình Lợi và các hẻm phía bờ sông chủ yếu là khu ở, buổi trưa hàng ăn thưa hơn. Người làm ở cửa hàng, xưởng nhỏ trong khu này thường đặt cơm từ hàng quen hoặc mang cơm theo. Phạm Văn Đồng là trục giao thông lớn, đi lại nhanh nhưng ít hàng ăn vỉa hè, không phải chỗ để tấp xe tìm quán.
Ngoài ra, các tòa văn phòng vừa và nhỏ trên đường Bình Lợi, Nguyễn Xí, Lê Quang Định, Đặng Thùy Trâm thường không có căn tin riêng. Người làm ở đây ra quán quanh tòa nhà hoặc đặt giao, nên giờ trưa khu vực trước sảnh các tòa này khá đông xe giao đồ ăn. Hẹn người giao ở đúng cổng, đúng giờ giúp lấy cơm nhanh và đỡ cản lối ra vào chung.
Một điểm đáng chú ý: nhiều con đường trên chạy qua cả phường khác. Lê Quang Định, Nguyễn Văn Đậu chẳng hạn, có đoạn thuộc Bình Lợi Trung, có đoạn thuộc phường láng giềng. Với người ăn trưa thì ranh giới này không quan trọng, nhưng khi ghi địa chỉ giao cơm thì cần ghi đúng phường mới.
So sánh các kiểu ăn trưa
Mỗi kiểu ăn trưa có cái lợi, cái hại riêng. Bảng dưới so sánh theo các tiêu chí người đi làm quan tâm nhất; mức chi phí chỉ so tương đối, không phải giá thật.
| Kiểu ăn trưa | Thời gian | Chi phí tương đối | Dinh dưỡng | Điểm cần để ý |
|---|---|---|---|---|
| Cơm phần ở quán | Hai mươi tới ba mươi phút | Trung bình | Có rau, có canh nếu chọn đúng | Món nhiều dầu mỡ, nhiều muối |
| Cơm tấm | Hai mươi phút | Trung bình | Nhiều đạm, ít rau | Dễ ngán nếu ăn liên tục |
| Bún, phở, hủ tiếu, mì | Mười lăm phút | Trung bình | Nhiều tinh bột, nước dùng mặn | Đói lại nhanh |
| Đặt cơm theo nhóm | Ít tốn thời gian đi lại | Trung bình | Tuỳ hàng nấu | Cần người điều phối, giao trễ khi mưa |
| Mang cơm nhà | Tốn thời gian chuẩn bị tối trước | Thấp nhất | Chủ động nhất | Bảo quản trong giờ nóng |
| Đồ ăn nhanh | Mười phút | Thay đổi nhiều | Ít rau, nhiều béo | Không nên thành thói quen |
Phần lớn người làm lâu năm trong phường kết hợp: vài ngày mang cơm nhà, vài ngày ra quán, thỉnh thoảng đặt nhóm với đồng nghiệp. Kết hợp như vậy vừa đổi món vừa cân bằng chi phí.
Chọn quán cơm phần ổn định để ăn lâu dài
Mâm món thay đổi theo ngày. Quán có thực đơn xoay vòng theo ngày, có món canh, món rau, món kho, món chiên, thường là quán nấu trong ngày. Mâm món y hệt nhau suốt tuần có thể là dấu hiệu nấu sẵn nhiều, hâm lại.
Có tủ kính hoặc nắp đậy. Món bày trong tủ kính hoặc có nắp đậy đỡ bụi đường, đỡ ruồi. Ở các trục đường đông xe như Nơ Trang Long, Phan Văn Trị, chuyện này càng quan trọng.
Rau và canh không bị bỏ quên. Quán chịu khó có đĩa rau luộc, rau xào và canh rau mỗi ngày là quán hợp để ăn lâu. Nhiều người ăn trưa ngoài lâu năm bị thiếu rau mà không để ý.
Chỗ ngồi thoáng, có quạt. Trưa ở TP.HCM rất nóng. Ngồi ăn trong quán bí, nóng không chỉ khó chịu mà còn làm đồ ăn bày ngoài nhanh hỏng hơn.
Chủ quán trả lời rõ về món. Hỏi món này nấu hôm nay hay hôm qua, cá gì, thịt gì, quán đàng hoàng sẽ trả lời thẳng. Quán né tránh câu hỏi đơn giản thì nên cân nhắc.
Tổ chức đặt cơm theo nhóm cho văn phòng
Văn phòng nhỏ trong phường hay đặt cơm theo nhóm cho tiện. Vài bước sau giúp việc đặt cơm đều đặn, ít trục trặc.
- Chọn hai ba hàng cơm gần văn phòng, có nhận giao, nấu ổn định; thử ăn trước vài lần trước khi đặt cho cả nhóm.
- Cử một người điều phối nhận món của mọi người trước mười giờ sáng, gom lại báo cho hàng một lần, tránh mỗi người gọi riêng.
- Thống nhất cách trả tiền: người điều phối trả rồi thu lại, hoặc mỗi người chuyển khoản trực tiếp cho hàng; ghi chép rõ để khỏi lẫn.
- Ghi rõ địa chỉ giao, tầng, tên văn phòng, mốc dễ nhận, số liên lạc; với văn phòng trong hẻm, hẹn chỗ nhận ở đầu hẻm nếu xe khó vào.
- Dặn hàng chia nước canh, nước chấm riêng và ghi tên từng phần ăn có yêu cầu riêng như không hành, ăn chay.
- Đánh giá lại sau mỗi tháng: hàng có giao đúng giờ, có giữ chất lượng không; đổi hàng nếu cần, nói rõ lý do một cách tôn trọng.
Những ngày mưa lớn, đơn giao thường trễ. Nên báo hàng sớm hơn thường lệ hoặc thống nhất phương án dự phòng như ra quán gần nhất.
Mang cơm nhà đi làm cho an toàn
Mang cơm nhà là cách chủ động nhất về dinh dưỡng và chi phí, nhưng thời tiết nóng của TP.HCM đặt ra chuyện bảo quản. Cơm và thức ăn nấu từ tối hôm trước nên để nguội rồi cho vào tủ lạnh ngay, sáng hôm sau mới cho vào hộp mang đi. Đồ ăn để ngoài suốt từ tối tới trưa hôm sau là điều nên tránh.
Chọn món chịu được thời gian: món kho, món xào, rau luộc để riêng. Món có nước cốt dừa, món trứng lòng đào, món hải sản sống, gỏi trộn sẵn là những món dễ hỏng, không hợp mang đi. Canh nên để hộp riêng, đậy kín.
Ở văn phòng, nếu có tủ lạnh thì cất cơm vào ngay khi tới; không có thì dùng túi giữ nhiệt với một túi đá khô. Hâm lại bằng lò vi sóng phải dùng hộp chịu nhiệt, hâm nóng đều. Rửa hộp ngay sau khi ăn, không để thức ăn thừa trong hộp tới tối mới rửa.
Người đi xe máy về trung tâm hoặc sang Thủ Đức nên để hộp cơm trong cốp hoặc balo, tránh treo trước xe phơi nắng suốt quãng đường.
Bữa trưa của người làm nghề tự do, thợ và người giao hàng
Không phải ai làm việc ở Bình Lợi Trung cũng ngồi văn phòng. Thợ xây, thợ sửa nhà, thợ điện nước làm trong các công trình nhà phố, người chạy xe ôm và giao hàng, người bán hàng rong, nhân viên cửa hàng là lực lượng đông đảo ăn trưa trong phường. Bữa trưa của họ thường nhanh, cần no lâu và phải gần chỗ làm.
Với người làm việc nặng ngoài trời, cơm phần nhiều đạm, có canh là lựa chọn hợp lý; quan trọng không kém là uống đủ nước, vì trưa nắng ở TP.HCM rất dễ mất nước. Nước mía, trà đá ở vỉa hè là thứ nhiều người dùng, nhưng đá cần sạch; mang theo bình nước riêng đổ đầy từ nhà là cách chắc chắn hơn.
Người giao hàng thường ăn trưa lệch giờ vì giờ trưa lại là giờ nhiều đơn. Ăn muộn, ăn vội, ăn trên yên xe là chuyện thường gặp. Nếu có thể, chia bữa: ăn lót dạ vào khoảng mười giờ, bữa chính sau giờ cao điểm đơn, thay vì nhịn tới hai ba giờ chiều. Chọn chỗ tạm nghỉ có bóng mát, dừng xe sát lề trong hẻm hoặc ở bãi giữ xe, không dừng dưới lòng đường lớn.
Các chủ công trình, chủ xưởng có thể góp phần nhỏ: để thợ có chỗ ngồi ăn có mái che, có nước uống sạch, có chỗ rửa tay. Những điều nhỏ đó giúp người lao động khoẻ và làm việc an toàn hơn trong buổi chiều.
Giờ nghỉ trưa: chỗ ngồi, giấc ngủ ngắn và cà phê
Ở TP.HCM, giờ nghỉ trưa không chỉ để ăn. Nhiều người dành mười lăm, hai mươi phút ngủ ngắn để chiều làm việc tỉnh táo. Văn phòng nhỏ trong nhà phố của phường thường có chỗ nằm tạm; người làm ở cửa hàng thì ngả lưng ngay sau quầy. Người không có chỗ nghỉ ở nơi làm thì ra quán cà phê có ghế bố hoặc ghế ngả, kiểu quán khá phổ biến dọc các trục đường lớn.
Cà phê sau bữa trưa là thói quen của rất nhiều người. Nên để ý lượng cà phê trong ngày, vì uống buổi chiều muộn có thể ảnh hưởng giấc ngủ ban đêm. Trà đá, nước lọc là lựa chọn nhẹ hơn cho buổi trưa nóng.
Nếu văn phòng đông người, nên thống nhất giờ nghỉ trưa yên tĩnh: tắt bớt đèn, nói nhỏ, không gọi điện thoại to. Với văn phòng trong hẻm có nhà dân xung quanh, giữ yên lặng vào giờ trưa cũng là cách giữ quan hệ tốt với hàng xóm, những người cũng đang nghỉ trưa.
Giữ sức khoẻ khi ăn ngoài nhiều năm
Ăn trưa ngoài năm ngày một tuần, nhiều năm liền, sẽ có những vấn đề âm thầm: ăn mặn hơn mức cần, nhiều dầu mỡ, ít rau, ít trái cây, uống nhiều nước ngọt. Không cần bỏ ăn ngoài, chỉ cần vài thói quen nhỏ để cân bằng lại.
Mỗi bữa chọn một món rau và một món canh; hạn chế chan nhiều nước kho, nước mỡ vào cơm; ăn chậm hơn một chút thay vì ăn vội trong mười phút; uống nước lọc hoặc trà không đường thay nước ngọt. Bữa tối ở nhà thì bù rau và trái cây, ăn nhạt hơn.
Người có bệnh mạn tính hoặc đang theo chế độ ăn riêng nên hỏi bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng về chế độ phù hợp. Bài này chỉ nêu lời khuyên chung cho người khoẻ mạnh.
Đi bộ vài phút sau bữa trưa, nếu có thể, cũng giúp tiêu hoá tốt hơn ngồi ngay vào bàn làm việc. Quanh các hẻm yên tĩnh trong phường có nhiều đoạn đi bộ được vào giờ trưa, dù trời nóng thì nên chọn đoạn có bóng mát.
Câu hỏi thường gặp
Giờ nào ăn trưa ở phường đỡ đông nhất?
Khung từ mười một rưỡi tới mười hai rưỡi là đông nhất, nhất là quanh văn phòng và trường đại học ở Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Xí. Đi trước mười một giờ mười lăm hoặc sau mười hai giờ bốn lăm thường dễ có chỗ ngồi hơn, dù có thể còn ít món hơn.
Văn phòng trong hẻm có gọi cơm giao được không?
Được, nhưng nên ghi địa chỉ đầy đủ số hẻm, mô tả mốc dễ nhận và để số liên lạc. Hẻm nhiều nhánh hoặc chật thì hẹn người giao ở đầu hẻm cho nhanh. Ngày mưa lớn hoặc ngập, nên đặt sớm hơn thường lệ.
Mang cơm từ tối hôm trước có an toàn không?
An toàn nếu đồ ăn được để nguội và cho vào tủ lạnh ngay sau khi nấu, sáng mới cho vào hộp, và ở chỗ làm được bảo quản mát rồi hâm nóng đều trước khi ăn. Tránh món dễ hỏng như món nước cốt dừa, hải sản sống, gỏi trộn sẵn.
Ăn cơm tấm mỗi ngày có sao không?
Cơm tấm nhiều đạm, nhiều mỡ, ít rau. Ăn thỉnh thoảng không sao, nhưng ăn liên tục ngày nào cũng vậy dễ làm bữa trưa mất cân bằng. Nên xen kẽ với cơm phần có rau, canh, và bù rau trái cây vào bữa tối.
Có nên đặt cơm từ một hàng duy nhất cho cả văn phòng không?
Có thể, vì hàng quen sẽ hiểu nhu cầu và giao ổn định. Nhưng nên có thêm một hai hàng dự phòng cho ngày hàng nghỉ, ngày mưa, và để đổi món. Đánh giá lại định kỳ mỗi tháng để giữ chất lượng.
Ăn trưa ở khu quanh trường đại học có gì khác?
Quán quanh trường đông theo giờ tan tiết, nhiều lựa chọn nhanh và hợp túi tiền sinh viên, nhưng giờ cao điểm rất đông. Mùa nghỉ hè, nghỉ Tết lượng sinh viên giảm, một số quán nghỉ theo. Người đi làm ở khu này nên có thêm lựa chọn ở các trục đường khác.