Giờ đưa đón học sinh là lúc các trục quanh trường ở Bình Lợi Trung đông nhất trong ngày: Nơ Trang Long, Lê Quang Định, Nguyễn Văn Đậu, Phan Văn Trị, Đặng Thùy Trâm, Đường Trục. Phần lớn trường nằm sát mặt đường hoặc đầu hẻm, không có sân đón riêng, nên phụ huynh dừng xe ngay lòng đường. Đưa đón an toàn ở đây là chuyện chọn giờ, chọn chỗ dừng, đội mũ cho trẻ đúng cách và có phương án cho ngày mưa ngập.
Bài này viết cho cha mẹ, ông bà và người đưa đón trẻ trong phường. Nó không bàn chuyện kẹt xe nói chung, vốn có bài riêng ở mục Đường sá, mà tập trung vào trẻ: từ lúc ra khỏi nhà tới lúc vào lớp, và ngược lại.
Vì sao cổng trường ở đây hay ùn
Trường học ở Bình Lợi Trung phần lớn được xây từ khi quận Bình Thạnh còn nhiều đất trống hơn bây giờ. Khi phố hẻm dày lên, trường bị bao quanh bởi nhà dân và mặt tiền buôn bán, cổng trường đổ thẳng ra đường hoặc ra hẻm vài mét. Vào giờ vào học buổi sáng, hàng trăm phụ huynh đến cùng lúc trong khoảng mười lăm phút, cộng với dòng người đi làm trên cùng trục. Chỉ cần vài xe dừng sai chỗ là cả đoạn đường đứng lại.
Buổi trưa và buổi chiều còn phức tạp hơn vì các cấp học tan khác giờ nhau, trường tiểu học tan cùng lúc với giờ ăn trưa của văn phòng, trường THCS, THPT tan chiều trùng giờ tan tầm. Trên Đặng Thùy Trâm, giờ tan học của học sinh còn trùng với giờ sinh viên ra vào các cơ sở đại học trên cùng trục.
Phần Phường 13 cũ phía bắc còn một yếu tố nữa: nhiều hẻm dẫn ra Phạm Văn Đồng và đường Bình Lợi, nơi xe đi nhanh và có xe tải, xe khách qua lại. Trẻ ra khỏi hẻm nhập vào những trục như vậy cần người lớn đi kèm lâu hơn so với trẻ ở các hẻm phía trong khu dân cư cũ.
Hiểu nguyên nhân giúp thấy rằng không có lối tắt kỳ diệu. Điều mỗi gia đình làm được là lệch giờ một chút, dừng đúng chỗ, giao nhận trẻ nhanh gọn, và không đứng dàn hàng ngang ở cổng.
Năm thói quen giúp giờ đón nhẹ hơn cho cả xóm
Đến sớm năm mười phút hoặc chậm năm mười phút. Cao điểm thường chỉ kéo dài một khoảng ngắn quanh giờ chuông. Lệch ra một chút, bạn đỡ phải chen, trẻ cũng không phải đứng chờ giữa đám đông xe máy.
Dừng sát lề, một hàng, tắt máy. Không dừng song song hai ba hàng, không dừng ngay miệng hẻm hay giữa giao lộ. Tắt máy khi chờ giảm khói xe ngay chỗ trẻ đứng.
Hẹn trẻ một điểm cố định. Thống nhất với con một điểm đón cụ thể cách cổng trường một đoạn ngắn, chỗ có lề rộng. Trẻ tự đi tới đó thay vì cha mẹ len vào tận cổng.
Giao nhận nhanh. Mũ bảo hiểm, áo mưa chuẩn bị sẵn trên xe, trẻ lên xe là đi. Chuyện trò hỏi han về buổi học để khi về tới nhà.
Không bấm còi, không leo lề. Trước cổng trường có nhiều trẻ nhỏ đi bộ. Leo lề để tránh kẹt là cách nhanh nhất gây tai nạn với chính học sinh.
Mũ bảo hiểm và chỗ ngồi của trẻ trên xe máy
Phần lớn trẻ ở phường được đưa đón bằng xe máy. Bảng dưới tóm tắt những điểm an toàn cơ bản; quy định cụ thể về mũ bảo hiểm và độ tuổi chở trẻ theo luật giao thông hiện hành.
| Điểm cần chú ý | Làm đúng | Sai lầm hay gặp |
|---|---|---|
| Mũ bảo hiểm | Mũ vừa đầu trẻ, có quai cài chặt dưới cằm | Đội mũ người lớn rộng, không cài quai |
| Chỗ ngồi | Trẻ ngồi phía sau, ôm người lái hoặc có ghế phụ chắc | Cho trẻ đứng hoặc ngồi phía trước người lái |
| Trẻ nhỏ ngủ gật | Có người lớn ngồi sau giữ trẻ, hoặc dừng lại | Để trẻ ngủ gật một mình phía sau |
| Trời mưa | Áo mưa riêng cho trẻ, không che mặt | Trùm chung áo mưa, trẻ không thấy gì |
| Cặp sách | Đeo sau lưng gọn hoặc móc chắc vào xe | Để trẻ cầm cặp một tay, ngồi không vững |
| Số người trên xe | Theo đúng luật hiện hành | Chở quá số người, chồng thêm hàng hóa |
Mũ bảo hiểm cho trẻ nên mua ở cửa hàng có nguồn gốc rõ ràng, có dấu hợp quy. Thay mũ khi trẻ lớn lên hoặc khi mũ đã bị va đập mạnh, dù nhìn bên ngoài còn nguyên.
Xe đưa rước, nhờ người đón và đón muộn
Nhiều gia đình đi làm xa, không về kịp giờ đón nên thuê xe đưa rước học sinh. Có nơi do trường liên kết tổ chức, có nơi là xe tư nhân nhận chở một nhóm trẻ trong khu phố. Trước khi gửi con, hãy hỏi rõ ai lái xe, xe có đủ giấy tờ không, có người lớn đi kèm để trông trẻ không, lộ trình thế nào và giờ con tới nhà là mấy giờ. Ngày đầu, cha mẹ nên tự đứng đón ở điểm trả để xem cách người đưa rước giao trẻ.
Một quy tắc không thể bỏ: luôn kiểm tra trong xe sau khi trẻ xuống hết. Câu chuyện trẻ bị bỏ quên trong xe đã từng xảy ra ở nhiều nơi trong nước. Hãy hỏi người đưa rước họ làm thế nào để chắc không còn trẻ nào trên xe, và thỏa thuận với trường rằng nếu con không có mặt ở lớp mà không báo trước thì trường gọi cho cha mẹ ngay.
Khi nhờ ông bà, người thân hay hàng xóm đón thay, báo trường trước. Nếu đón muộn, gọi báo cô chủ nhiệm hoặc phòng bảo vệ, đừng để trẻ đứng một mình ngoài cổng. Dạy trẻ không đi theo người lạ, kể cả người tự giới thiệu là được cha mẹ nhờ mà trẻ chưa gặp bao giờ.
Phối hợp giữa phụ huynh, trường và khu phố
Giờ đón đỡ căng không chỉ nhờ từng gia đình mà còn nhờ cách cả một cộng đồng nhỏ quanh trường phối hợp. Ở nhiều trường nội thành, ban đại diện cha mẹ học sinh cùng nhà trường sắp xếp lại giờ tan lệch nhau giữa các khối lớp, chia cổng ra vào nếu trường có hai cổng, hoặc phân công phụ huynh trực hướng dẫn xe vào giờ cao điểm. Nếu trường con bạn chưa có cách làm như vậy, buổi họp phụ huynh đầu năm là lúc thích hợp để đề xuất.
Hàng quán và cư dân ở sát cổng trường cũng là một phần của câu chuyện. Đứng chắn cửa nhà người khác, để xe trước sạp hàng của họ mỗi ngày, xả rác vỏ hộp sữa ra vỉa hè là chuyện gây bức xúc lâu dài. Một lời xin phép, một chỗ dừng không chắn lối, một túi rác nhỏ mang theo giữ được không khí dễ chịu giữa phụ huynh và khu phố.
Khi thấy một điểm nguy hiểm thường xuyên quanh trường, như nắp cống hở, đèn đường hỏng, đoạn vỉa hè bị lấn chiếm khiến trẻ phải đi xuống lòng đường, hãy phản ánh với nhà trường và tổ dân phố, hoặc qua kênh tiếp nhận phản ánh của phường. Một phản ánh có địa điểm cụ thể, ảnh chụp, thời điểm thường xảy ra dễ được xử lý hơn lời than chung chung.
Ngày mưa lớn và nước ngập
Mùa mưa ở Bình Lợi Trung thường rơi vào chiều tối, đúng giờ tan học. Một số đoạn đường và hẻm trong phường có thể ngập nhanh sau mưa lớn, nhất là khi trùng triều cường, nước rút chậm. Ngày như vậy, giờ đón kéo dài, xe chết máy giữa đường, trẻ đứng chờ dưới mưa.
Gia đình nên có phương án trước: theo dõi dự báo thời tiết và lịch triều cường, nếu thấy chiều có mưa lớn thì tính đón con muộn hơn sau khi mưa ngớt, nhờ trường cho trẻ chờ trong lớp. Không cố lội qua đoạn nước sâu với trẻ ngồi sau xe; nước ngập che mất ổ gà, nắp cống, và xe chết máy giữa dòng là tình huống nguy hiểm. Tránh xa cột điện, tủ điện, dây điện khi nước ngập.
Áo mưa cho trẻ nên có màu sáng để người khác dễ thấy. Mang thêm một bộ quần áo khô, túi ni lông đựng cặp sách. Về tới nhà cho trẻ tắm và thay đồ ngay, vì nước ngập trong hẻm thường lẫn nước cống.
Khi nào cho con tự đi học
Học sinh THCS và THPT ở phường nhiều em đi xe đạp hoặc đi bộ tới trường. Cho con tự đi là một bước trưởng thành, nhưng nên làm từng bước thay vì đột ngột.
- Đi cùng con vài lần trên đúng tuyến đường con sẽ đi, chỉ cho con những chỗ nguy hiểm: giao lộ lớn, đoạn xe tải, miệng hẻm khuất tầm nhìn.
- Cho con đi một mình đoạn ngắn trước, cha mẹ đi theo phía sau một khoảng để quan sát.
- Thống nhất tuyến đường cố định, không tự đổi đường khi chưa báo; thống nhất cách báo tin khi tới trường và khi về.
- Kiểm tra xe đạp định kỳ: phanh, lốp, đèn, chuông. Xe đạp điện thì chú ý chuyện sạc pin an toàn trong nhà.
- Dạy con dắt xe qua những giao lộ lớn nếu chưa tự tin, và không đi hàng hai hàng ba với bạn trên đường đông.
Tuổi bao nhiêu được tự đi xe gì là chuyện luật giao thông quy định, cha mẹ nên kiểm quy định hiện hành. Ngoài luật, điều quyết định là con đã đủ tỉnh táo và kỹ năng với tuyến đường cụ thể đó hay chưa.
Sức khỏe của trẻ trên đường đi học
Khói bụi giờ cao điểm trên các trục đông xe là điều trẻ phải hít mỗi ngày. Khẩu trang vừa mặt trẻ, đi đường ít xe hơn khi có thể, không đứng chờ ngay sau ống xả xe khác là những việc nhỏ giúp giảm phần nào. Trẻ có bệnh hen, viêm mũi dị ứng nên được chú ý hơn vào những ngày không khí kém.
Nắng gắt buổi trưa mùa khô cũng là chuyện đáng lưu ý. Trẻ ngồi sau xe máy giữa trưa dễ mất nước, mệt. Áo chống nắng, mũ có vành dưới mũ bảo hiểm không vừa, nên chọn áo khoác nhẹ, cho trẻ mang theo nước uống.
Bữa sáng trên xe là thói quen phổ biến ở các thành phố lớn: trẻ cầm ổ bánh mì, hộp xôi ăn trong lúc cha mẹ chạy xe. Ăn như vậy dễ sặc, dễ rơi đồ, lại hít bụi đường. Nếu có thể, cho con ăn sáng ở nhà hoặc ở quán gần trường trước giờ vào lớp vài phút.
Câu hỏi thường gặp
Trước cổng trường không có chỗ đậu xe, nên dừng ở đâu?
Dừng sát lề theo một hàng, cách cổng trường một đoạn, chỗ không chắn miệng hẻm hay giao lộ. Tốt nhất là hẹn với con một điểm đón cố định có lề rộng để con tự đi tới. Một số trường có hướng dẫn riêng về khu vực dừng xe, hãy làm theo.
Trẻ mấy tuổi thì được ngồi sau xe máy?
Luật giao thông có quy định về việc chở trẻ em và đội mũ bảo hiểm cho trẻ; cha mẹ nên kiểm quy định hiện hành. Ngoài luật, trẻ ngồi sau phải đủ lớn để ôm chắc người lái hoặc có ghế phụ chắc chắn, luôn đội mũ bảo hiểm vừa đầu, cài quai.
Có nên thuê xe đưa rước tư nhân cho con?
Có thể, nếu kiểm kỹ người lái, giấy tờ xe, có người lớn đi kèm để trông trẻ, lộ trình và giờ giấc rõ ràng. Quan trọng nhất là quy trình kiểm tra không còn trẻ nào trên xe sau mỗi chuyến, và thỏa thuận với trường báo ngay khi con vắng mặt không lý do.
Chiều mưa lớn, nước ngập đường, có nên cố đón con ngay?
Không nên lội qua đoạn ngập sâu với trẻ ngồi sau. Hãy báo trường cho con chờ trong lớp, đón muộn hơn khi mưa ngớt và nước rút bớt. Tránh xa cột điện, tủ điện khi nước ngập, và cho trẻ tắm, thay đồ ngay khi về nhà.
Con lớp 6 muốn tự đi xe đạp tới trường, cha mẹ nên làm gì?
Đi cùng con vài lần trên đúng tuyến, chỉ chỗ nguy hiểm, rồi cho con đi đoạn ngắn trước. Thống nhất tuyến đường cố định, cách báo tin khi tới nơi. Kiểm tra phanh, lốp, đèn xe định kỳ. Dạy con dắt xe qua giao lộ lớn khi chưa tự tin.
Làm sao để con không đi theo người lạ ở cổng trường?
Dạy con chỉ đi với những người đã được thống nhất trước, kể cả khi người lạ nói được cha mẹ nhờ. Có thể đặt một mật khẩu gia đình đơn giản. Báo trường danh sách người được phép đón, và dặn con nếu không thấy người đón thì quay vào phòng bảo vệ hoặc tìm cô.