Phường Bình Lợi Trung là nơi ở của rất nhiều sinh viên, chủ yếu vì trên đường Đặng Thùy Trâm có cơ sở của Trường Đại học Văn Lang, và từ đây đi tới các trường ở Gò Vấp, Phú Nhuận, Bình Thạnh cũ đều không xa. Vào năm học, những con hẻm quanh Đặng Thùy Trâm, Nơ Trang Long, Nguyễn Xí đông hẳn lên: phòng trọ kín người, quán ăn mở tới khuya, tiệm photo, tiệm cà phê đầy laptop.
Bài này không bàn chuyện chọn phòng trọ hay giá thuê (mục nhà ở của trang có bài riêng), mà nói về đời sống: một ngày của sinh viên ở đây ra sao, ăn và học ở đâu cho hợp, làm thêm thế nào cho an toàn, và sống chung với người dân trong hẻm làm sao cho êm. Viết cho tân sinh viên vừa từ tỉnh lên, và cho phụ huynh muốn hình dung con mình sẽ sống ra sao.
Vì sao sinh viên tụ về khu này
Lý do đầu tiên là khoảng cách. Sinh viên học ở cơ sở trên đường Đặng Thùy Trâm có thể đi bộ hoặc đi xe vài phút từ phòng trọ trong các hẻm quanh đó, không phải chen giờ cao điểm qua cả thành phố. Với sinh viên năm nhất chưa rành đường, sống gần trường là điều phụ huynh đặt lên đầu.
Lý do thứ hai là vị trí giữa nhiều hướng. Từ Bình Lợi Trung theo Nguyễn Văn Đậu, Phan Văn Trị sang Gò Vấp, nơi có các trường như Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM; theo Lê Quang Định, Nơ Trang Long xuống Bà Chiểu rồi vào trung tâm; theo Phạm Văn Đồng lên phía Thủ Đức. Sinh viên học ở nơi khác nhưng muốn ở khu có nhiều bạn cùng lứa cũng hay chọn đây.
Lý do thứ ba là hệ sinh thái phục vụ sinh viên đã thành hình nhiều năm: quán cơm phần, quán bún, xe bánh mì, tiệm giặt sấy, tiệm photo, in ấn, sửa laptop, cửa hàng tiện lợi mở khuya. Khu dân cư cũ của Phường 13 cũ dần có thêm nhiều nhà xây phòng cho thuê, nhiều mặt tiền chuyển sang buôn bán phục vụ người trẻ.
Một ngày của sinh viên ở Bình Lợi Trung
Buổi sáng của sinh viên bắt đầu muộn hơn buổi sáng của con hẻm. Khi người lớn đã đi làm, học sinh đã tới trường, sinh viên mới lục tục ra đầu hẻm mua ổ bánh mì, ly cà phê sữa đá rồi đi học ca sáng. Những ngày có lớp từ sớm, đường Đặng Thùy Trâm và các hẻm thông ra đó đông nghẹt xe máy trong khoảng nửa tiếng trước giờ vào lớp.
Buổi trưa, quán cơm quanh trường kín chỗ. Sinh viên ăn nhanh rồi về phòng ngủ trưa, hoặc tìm một quán cà phê mát để chờ ca chiều. Chiều tan học là lúc khu này đông nhất: người về phòng, người đi làm thêm, người đi tập thể thao, người ghé tiệm photo in bài.
Tối là thời gian của nhóm học, của những cuộc hẹn ăn uống, của việc làm thêm ca tối. Quán ăn, quán chè, xe bánh tráng nướng quanh trường đông tới khuya. Về đêm, khu phòng trọ sáng đèn tới một, hai giờ sáng vào mùa thi. Đây cũng là chỗ dễ va chạm với người dân trong hẻm, vì nhịp của sinh viên lệch hẳn với nhịp của gia đình có người già, trẻ nhỏ.
Ăn uống cho bền suốt bốn năm
Ăn sáng đều. Bỏ bữa sáng để ngủ thêm là thói quen phổ biến, nhưng học ca sáng mà bụng đói thì khó tập trung. Một ổ bánh mì, gói xôi, hộp sữa mua ở đầu hẻm đủ cho buổi sáng.
Chọn vài quán quen. Quanh trường có rất nhiều quán cơm phần, cơm tấm, bún, phở. Ăn thử một vòng rồi giữ vài quán quen, sạch sẽ, nấu vừa miệng. Quán quen thường cho thêm cơm, thêm canh, và nhớ món bạn hay ăn.
Nấu ăn chung. Nhiều nhóm bạn ở gần nhau góp tiền đi chợ, nấu chung vài bữa một tuần. Vừa đỡ ngán đồ ăn ngoài, vừa là dịp gặp nhau. Phòng trọ có cho nấu ăn hay không, nấu ở đâu, cần hỏi chủ nhà trước vì liên quan an toàn cháy nổ.
Để ý vệ sinh khi ăn vỉa hè. Đồ ăn vỉa hè quanh trường rẻ và tiện, nhưng mùa nắng nóng nên chọn chỗ có che đậy, nước đá sạch, rau sống rửa kỹ. Đau bụng giữa mùa thi là thứ không ai muốn.
Uống đủ nước. Trời Sài Gòn nóng quanh năm, phòng trọ thường bí. Mang theo bình nước cá nhân khi lên lớp là thói quen rẻ mà có ích, lại bớt rác chai nhựa.
Chỗ học ngoài phòng trọ: so sánh nhanh
Phòng trọ chật, ở chung, nhiều tiếng ồn, nên sinh viên ở Bình Lợi Trung thường phải tìm chỗ học khác. Mỗi lựa chọn có ưu, nhược riêng:
| Chỗ học | Hợp với | Điều nên biết |
|---|---|---|
| Thư viện, phòng tự học của trường | Ôn thi, cần yên tĩnh lâu | Giờ mở cửa và quy định ra vào theo từng trường; mùa thi thường kín chỗ |
| Quán cà phê yên tĩnh | Làm bài nhóm, học vài tiếng | Mua đồ uống là phí ngồi; giờ cao điểm buổi tối thường ồn và hết ổ cắm |
| Quán cà phê mở khuya, cửa hàng tiện lợi | Học muộn khi phòng không yên | Về khuya trong hẻm nên đi cùng bạn, đi đường quen, đủ đèn |
| Phòng trọ của bạn trong nhóm | Học nhóm tiết kiệm | Giữ tiếng nhỏ, về trước giờ khuya để không làm phiền nhà xung quanh |
| Khoảng trống công cộng ven sông, công viên | Đọc sách, giải lao | Chỉ hợp ban ngày, trời mát; buổi tối nên chọn nơi đông người |
Không có chỗ nào hoàn hảo. Nhiều sinh viên chia việc: đọc tài liệu, ôn thi ở thư viện trường; họp nhóm ở quán cà phê; việc nhẹ làm ở phòng. Điều quan trọng là có lịch, không để dồn mọi thứ tới đêm trước hạn nộp.
Làm thêm khi ở Bình Lợi Trung
Khu đông dân cư và có nhiều hàng quán nên việc làm thêm theo ca quanh phường khá đa dạng: phục vụ quán ăn, quán cà phê, bán hàng ở cửa hàng tiện lợi, gia sư cho học sinh trong khu, giao hàng, trực fanpage, làm việc tự do qua mạng. Đi làm gần chỗ ở giúp tiết kiệm thời gian đi lại, nhất là khi lịch học thay đổi từng học kỳ.
Điều cần nhớ là làm thêm phải đi cùng an toàn. Không nộp tiền "đặt cọc", "phí đồng phục" cho chỗ tuyển dụng không rõ ràng; không đưa giấy tờ gốc cho ai giữ; cẩn thận với những lời mời làm việc online hứa thu nhập cao mà việc rất đơn giản, vì đó thường là bẫy lừa đảo đã gặp nhiều ở thành phố. Có hợp đồng hoặc ít nhất thoả thuận rõ về giờ làm, cách tính lương, ngày trả.
Làm thêm cũng không nên lấn học. Một quy tắc nhiều sinh viên áp dụng: năm nhất làm ít, chủ yếu để quen thành phố; từ năm hai mới tăng giờ khi đã nắm được nhịp học. Phần việc làm, chi phí sinh hoạt nói chung có bài ở mục việc làm của trang.
Sống chung với người trong hẻm: những điều sinh viên hay quên
Phần lớn sinh viên ở trọ quanh Bình Lợi Trung sống hoà thuận với chủ nhà và hàng xóm. Những va chạm hay gặp thường đến từ mấy chuyện nhỏ:
- Về khuya ồn: nói chuyện lớn tiếng, nổ máy xe trong hẻm lúc nửa đêm. Tắt máy dắt xe đoạn cuối hẻm là cách đơn giản để giữ quan hệ.
- Để xe tràn ra hẻm khi bạn bè tới chơi đông. Hỏi chủ nhà chỗ để xe cho khách trước khi rủ cả nhóm.
- Rác: hộp đồ ăn, ly nhựa để trước cửa phòng, ngoài hành lang. Gom và đổ đúng giờ thu gom của khu.
- Không chào ai. Người lớn trong hẻm đánh giá người trẻ rất nhiều qua một câu chào.
- Không báo khi đi vắng lâu, nhất là dịp Tết, hè. Báo chủ nhà để họ để ý phòng, ngắt điện an toàn.
- Sạc xe điện, thiết bị qua đêm không người trông. Đây là rủi ro cháy nổ thật ở các khu trọ đông người, hãy theo đúng quy định của chủ nhà.
Đổi lại, nhiều sinh viên kể rằng chính người trong hẻm là chỗ dựa lúc khó: bà bán tạp hoá cho mua chịu cuối tháng, chú sửa xe đầu hẻm giúp lúc xe hư giữa đêm, cô chủ nhà nấu cháo khi ốm. Sống tử tế với hẻm thì hẻm cũng tử tế lại.
Xa nhà, nhớ nhà và giữ sức khoẻ tinh thần
Năm đầu ở thành phố, nhiều tân sinh viên từ tỉnh lên thấy chông chênh: không quen đường, không quen tiếng xe, không quen sống một mình. Cảm giác đó bình thường và thường giảm dần sau vài tháng, khi có bạn bè, có quán quen, có nhịp sống riêng.
Có vài cách giúp qua giai đoạn này nhanh hơn. Tham gia một câu lạc bộ của trường, một nhóm thể thao, một hoạt động tình nguyện để có người quen ngoài lớp học. Giữ liên lạc đều với gia đình nhưng không để mọi chuyện phụ thuộc vào cuộc gọi về nhà. Ra ngoài vào ban ngày, đi bộ quanh khu, ra bờ sông, thay vì chỉ ở trong phòng.
Nếu cảm giác buồn, lo âu kéo dài, ảnh hưởng tới việc học và ăn ngủ, hãy tìm tới bộ phận hỗ trợ sinh viên hoặc phòng tư vấn tâm lý của trường, hoặc một cơ sở y tế. Tìm giúp đỡ sớm không phải là yếu đuối, mà là cách người trưởng thành chăm cho mình.
Phụ huynh ở xa: giữ liên lạc mà vẫn để con tự lập
Nhiều phụ huynh ở các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên, miền Tây gửi con lên học ở khu Đặng Thùy Trâm và lo nhất là những tháng đầu. Cách giúp con hiệu quả nhất thường không phải gọi điện nhiều lần mỗi ngày, mà là chuẩn bị kỹ trước khi con đi: con biết địa chỉ phòng trọ ghi đúng tên phường mới là Bình Lợi Trung, biết đường từ phòng tới trường, tới trạm y tế, tới tiệm thuốc gần nhất, và có một người quen ở thành phố để gọi khi cần gấp.
Khi đưa con lên nhập học, phụ huynh nên dành một buổi đi một vòng quanh hẻm với con, chào chủ nhà và một hai nhà hàng xóm, xin cách liên lạc với chủ nhà. Gặp mặt một lần giúp chủ nhà nhớ đây là con nhà ai, và giúp phụ huynh hình dung con sẽ sống trong khung cảnh nào. Nếu con ở ghép với bạn, cha mẹ hai bên nên biết nhau.
Sau đó nên để con tự xoay xở: tự đi chợ, tự đóng tiền phòng, tự xử lý khi xe hư, khi máy giặt chung bị hỏng. Phần lớn sinh viên trưởng thành rất nhanh trong năm đầu nếu được tin tưởng. Phụ huynh chỉ cần giữ một lịch gọi đều đặn, để ý những thay đổi lớn như con bỏ ăn, mất ngủ, nghỉ học nhiều, và nhắc con rằng gặp chuyện gì cũng nên kể với gia đình trước.
Câu hỏi thường gặp
Sinh viên năm nhất nên ở ký túc xá hay ở trọ trong hẻm quanh trường?
Tuỳ trường có ký túc xá hay không và còn chỗ hay không. Ký túc xá có nề nếp, an ninh, phù hợp năm đầu để làm quen. Ở trọ trong hẻm tự do hơn nhưng cần tự lo nhiều việc. Nhiều sinh viên ở ký túc xá năm đầu rồi mới ra ngoài khi đã quen thành phố và có bạn ở chung.
Khu quanh Đặng Thùy Trâm có an toàn cho sinh viên nữ về khuya không?
Đây là khu dân cư đông, nhiều hàng quán mở muộn nên khá nhộn nhịp buổi tối. Tuy vậy vẫn nên đi đường quen, đủ đèn, hạn chế đi một mình vào hẻm vắng sau nửa đêm, giữ điện thoại và túi xách gọn. Chọn phòng trọ có cổng khoá, có chủ nhà ở gần cũng giúp an tâm hơn.
Có cần khai báo tạm trú khi ở trọ đi học không?
Sinh viên ở trọ ngoài nơi thường trú thuộc diện phải khai báo cư trú theo quy định. Việc này giúp sinh viên làm được các thủ tục khác như xin xác nhận, đăng ký xe, và giúp chủ nhà làm đúng trách nhiệm. Hỏi chủ nhà và công an phường để làm theo quy định hiện hành.
Làm sao nhận biết lời mời làm thêm có dấu hiệu lừa đảo?
Dấu hiệu thường gặp là bắt nộp tiền trước dưới nhiều tên gọi, hứa thu nhập cao bất thường cho việc đơn giản, yêu cầu chuyển khoản để nhận nhiệm vụ, xin giữ giấy tờ gốc hoặc thông tin tài khoản ngân hàng. Gặp một trong các dấu hiệu đó, nên dừng lại và hỏi ý kiến phòng công tác sinh viên của trường.
Có thể đi xe buýt từ Bình Lợi Trung tới các trường khác không?
Khu Bình Thạnh cũ có nhiều tuyến xe buýt chạy qua các trục lớn, nhưng số tuyến, lộ trình và giờ chạy thay đổi theo từng thời kỳ. Sinh viên nên tra trên ứng dụng xe buýt chính thức của thành phố hoặc hỏi tại trường. Thẻ ưu đãi dành cho học sinh, sinh viên thường có quy định riêng về cách làm.
Sinh viên muốn tham gia hoạt động của khu phố thì làm thế nào?
Có thể hỏi tổ trưởng tổ dân phố hoặc đoàn thanh niên phường về các hoạt động như dạy kèm miễn phí cho trẻ trong khu, tổ chức Trung thu, dọn vệ sinh kênh rạch. Tham gia vài lần giúp sinh viên có thêm người quen và được người trong khu nhìn khác hẳn.